Agenderen

We wijzen aan wat schuurt. Hier wegen wij wat moet bewegen. En in welke volgorde.

Agenderen begint waar analyseren is geëindigd. Wij weten nu waar de breuk zit en waarom. De vraag wordt: “wat gaan we er nu mee doen?” En wat moet eerst, en wat later, en wat misschien helemaal niet?

Deze fase beslaat het spectrum van bespreken, oplossingsrichtingen schetsen en beslissen. Het samen wegen van wat er staat te gebeuren als deze of die keuze wordt gemaakt. Wat zal het kosten? Wat zal het betekenen voor de mensen die ermee moeten werken? Welke keuze van toen staat nu in de weg, en is die keuze nog te corrigeren? Welke verandering verzet zich tegen welke andere verandering?

Onze rol verschuift in deze fase. Waren wij vooral waarnemers in de eerste fase; in deze fase faciliteren wij veel meer het proces van besluitvorming. Wij brengen wat wij zien naar de tafel waar gekozen wordt, met respect voor de werkelijkheid dat de keuze niet aan ons is. Het is uw organisatie, uw technologie, uw verandering, niet die van ons.

De drie bewegingen

Agenderen voltrekt zich in drie bewegingen. Zij sluiten op elkaar aan, maar zij zijn niet onbreekbaar lineair.

Debate

Het benoemen en boven tafel krijgen van wat besproken moet worden voordat keuzes verstandig zijn. Veel organisaties slaan deze beweging over omdat zij ongemakkelijk is. Verschillen van inzicht tussen bestuurders, tussen afdelingen, tussen wat de strategie zegt en wat de praktijk doet.

Verschillen worden niet zelden weggemoffeld om snel verder te kunnen. De prijs daarvoor wordt later betaald, wanneer "besluiten" zachtjes worden ondergraven door wie er nooit echt achter stonden.

Een goed “Debat” is niet destructief maar generatief. Zij brengt aan het licht welke aannames zwak zijn en welke randvoorwaarden tot dusver onbenoemd waren gebleven. Zonder dit licht is geen oplossingsrichting solide.

Design

Als we overeenstemming hebben bereikt over de uitkomsten van de analyse-fase door debat, staat ons pas de weg vrij oplossingsrichtingen te schetsen. Met heldere randvoorwaarden en eerlijk benoemde verschillen kunnen meerdere oplossingsrichtingen ontstaan. Meervoud — oplossingsrichtingen, niet de oplossing. Wij brengen meerdere paden in beeld, elk met zijn eigen consequenties. Welke keuze vraagt wat van welke facet? Welke beweging op welk facet maakt welke andere beweging mogelijk, of juist onmogelijk?

Onze rol is hier het zichtbaar maken van het landschap, niet het kiezen van het pad. U ziet wat er te kiezen valt; de keuze blijft uw keuze. Een goede set oplossingsrichtingen eindigt niet met een aanbeveling, maar met een helder beeld van mogelijkheden waarvan u de implicaties heeft begrepen.

Decide

De fase eindigt wanneer u kiest. Niet wanneer wij kiezen, niet wanneer wij u in een richting hebben geduwd. Dit is het moment waarop een agenda van mogelijkheid een agenda van verandering wordt; een richting die gekozen is, met ogen open, gedragen door wie haar zal moeten waarmaken.

Een besluit, een reeks beslissingen, een gekozen agenda; dat is wat deze fase onderscheidt van Analyseren. In Analyseren was er begrip; nu is er richting. Beide zijn nodig.

Wat deze fase oplevert

Een agenda. Niet die van ons, maar die van u. Een gekozen richting voor het herstel van samenhang, gewogen tegen alternatieven, gedragen door begrip van wat de keuze vraagt.

Een agenda is nog geen verandering; zij is de voorwaarde ervoor. Wat in “Acteren” begint, leunt op de zorgvuldigheid van wat hier is gewogen.

← Terug naar Gedachtegoed · Vorige fase: Analyseren · Volgende fase: Acteren →